Lăng Tự Đức – Đỉnh cao của nghệ thuật kiến trúc cảnh quan xứ Huế
Lăng Tự Đức là ngôi mộ được đích thân vua Tự Đức lúc sinh thời chỉ đạo xây dựng như một chốn nghỉ dưỡng, thoát khỏi việc triều chính. Theo sử sách ghi chép, Tự Đức là vị vua nổi tiếng của triều Nguyễn với thời gian trị vì dài nhất so với 12 vị vua còn lại của nhà Nguyễn.
Khi bắt đầu xây dựng, lăng Tự Đức có tên gọi là Vạn Niên Cơ. Vào ngày 8/9/1866, vì việc xây dựng lăng cần một lực lượng lớn quân sĩ và dân phu lao động vất vả, nhiều người oán giận nhà vua. Trước sự bất mãn đó cháu ruột của vua Tự Đức lôi kéo nhiều triều thần, anh em phát động cuộc nổi loạn nhưng cuộc đảo chính đã bị dẹp yên. Sau sự kiện đó, vua Tự Đức đã nhận ra sai lầm của mình nên đổi tên công trình thành Khiêm Cung.
Nằm cách trung tâm thành phố Huế khoảng 7,5km về phía Tây Nam, ngự trên một thung lũng hẹp ở đường Đoàn Nhữ Hải, thôn thượng Ba, phường Thuỷ Xuân, thành phố Huế. Nơi đây được bao bọc bởi rừng thông xanh rì và các ngọn đồi thấp, mang lại bầu không khí yên tĩnh, mát lành quanh năm.
Ngay từ khoảnh khắc đầu tiên đến đây, bạn sẽ phải ngạc nhiên với cảnh sắc thơ mộng, non nước hữu tình bởi Lăng Tự Đức sở hữu dáng vẻ nhã nhặn, nên thơ. Được xây dựng trên mảnh đất rộng lên đến 12ha, Lăng Tự Đức được chia thành hai khu vực chính gồm khu vực tẩm điện và lăng mộ với gần 50 công trình lớn nhỏ trải dài. Hai phần này được bố trí song song với nhau, tiền án là núi Giáng Khiêm, hậu chẩm là núi Dương Xuân, minh đường chính là hồ Lưu Khiêm.
Hai khu vực chính là khu tẩm điện và khu lăng mộ không nằm trên cùng một trục mà chạy song song theo thế đất, lấy núi Giang Khiêm làm tiền án và núi Dương Xuân làm hậu chẩm. Các công trình được xây từ gạch, đá, gỗ lim và mái lợp ngói lưu ly nổi bật với kỹ thuật khảm sành sứ tinh xảo. Phần lớn các bức khảm sử dụng gam màu tươi sáng, rực rỡ, đặc biệt là gam nóng như cam, vàng, đỏ tía, hồng cánh sen. Trong khi đó, gam lạnh như xanh lục, xanh lam, xanh tím được dùng làm màu phụ.
Hoa văn trang trí đa dạng, từ hình tượng “Tứ Linh” (Long, Lân, Quy, Phụng), “Bát Bửu”, các chữ Hán như Phúc, Lộc, Thọ, Hỉ cho đến những họa tiết hình học, hoa lá, quả trái, thể hiện sự cầu kỳ và tinh thần nghệ thuật đặc trưng của thời Nguyễn. Thiết kế hài hoà với thiên nhiên có nhiều hồ nước, đảo nhân tạo, thác nước nhân tạo và rất nhiều cây xanh rợp bóng.
Thời điểm lý tưởng để tham quan lăng Tự Đức là từ tháng 03 đến tháng 08, khi thời tiết khô ráo, trời trong xanh, ít mưa, rất thuận lợi cho việc di chuyển, khám phá và chụp ảnh. Du khách nên ưu tiên tham quan vào buổi sáng để tận hưởng không khí mát mẻ, dễ chịu. Buổi chiều muộn cũng là lựa chọn phù hợp nếu bạn yêu thích khung cảnh tĩnh lặng, tịch mịch, tuy nhiên cần lưu ý khả năng có mưa vào thời điểm này.
Tháng 05, 06, 07 là giai đoạn Huế vào mùa nóng nhất năm, nếu chọn đi vào thời gian này, bạn nên tránh đến lăng vào buổi trưa nắng gắt. Dù vào mùa khô, thời tiết ở Huế vẫn có thể thay đổi bất ngờ, với một số đợt mưa lạnh ngắn ngày hiếm, xuất hiện không theo quy luật. Vì vậy, bạn nên kiểm tra dự báo thời tiết khoảng 2 – 3 ngày trước khi khởi hành.
Lăng Tự Đức thuộc Quần thể di tích Cố đô được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới vào năm 1993. Đặc biệt, đây là một trong những di tích lịch sử đầu tiên của Việt Nam được giới thiệu trong bảo tàng số hóa 3D thuộc dự án Google Arts & Culture, góp phần đưa giá trị văn hóa triều Nguyễn đến gần hơn với công chúng toàn cầu.
Nơi đây không chỉ đơn thuần là nơi an nghỉ của một vị vua, mà còn là quần thể hành cung độc đáo, nơi kết hợp giữa nghỉ dưỡng, thờ tự và nghệ thuật sống. Sự hài hòa giữa kiến trúc và cảnh quan nơi đây không chỉ tạo nên một kiệt tác nghệ thuật cổ kính mà còn khiến lăng Tự Đức trở thành điểm đến đặc biệt, không thể trộn lẫn giữa các lăng tẩm triều Nguyễn. Với không gian trầm mặc, thơ mộng và đầy chiều sâu, Lăng Tự Đức sẽ để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng mỗi du khách ghé thăm.
Ảnh: Sưu tầm
Nguồn: Tổng hợp